Największy podziemny magazyn gazu w Polsce jeszcze większy

Inwestycja wzmacnia odporność krajowego systemu gazowego oraz zwiększa możliwości reagowania na zmieniające się uwarunkowania rynkowe i geopolityczne.

Zlokalizowany na Dolnym Śląsku Podziemny Magazyn Gazu (PMG) Wierzchowice jest największym tego typu obiektem w Polsce. Jego pojemność wzrosła o ponad 60 proc. – z 1,3 do 2,1 mld m³. Większe zdolności magazynowe oraz wyższe moce zatłaczania i odbioru gazu wzmacniają ciągłość i elastyczność dostaw do odbiorców, w tym gospodarstw domowych, energetyki i przemysłu. Obiekt od początku projektowano z myślą o dalszej rozbudowie, nawet do pojemności 4,2 mld m³.

Rynki energii nie działają w próźni...

- Rynki energii nie działają w próżni - geopolityka, napięcia międzynarodowe i zakłócenia dostaw wpływają na ceny surowców oraz stabilność gospodarek. Dlatego systematycznie rozwijamy własne wydobycie, dywersyfikujemy kierunki dostaw i inwestujemy w infrastrukturę. Rozbudowa PMG Wierzchowice, największego magazynu gazu w Polsce, zwiększa krajowe możliwości magazynowania o około jedną czwartą. To istotne wzmocnienie bezpieczeństwa dostaw dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw oraz kolejny krok w budowaniu niezależności energetycznej Polski - mówił Ireneusz Fąfara, prezes zarządu ORLEN.

W ramach rozbudowy PMG Wierzchowice wykonano trzy nowe odwierty do zatłaczania i odbioru gazu, zmodernizowano instalację do jego osuszania oraz zainstalowano dodatkowe agregaty sprężające. Dzięki temu zwiększyły się nie tylko pojemność magazynu, lecz także możliwości elastycznego uzupełniania zapasów i kierowania surowca do sieci. Inwestycja wspiera realizację celów Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. w zakresie rozwoju pojemności i mocy odbioru podziemnych magazynów gazu.

- Wartość projektu wyniosła 580 mln zł i zapewnia dodatkowe 800 mln m3 gazu pojemności. To inwestycja w bezpieczeństwo energetyczne i surowcowe Polski, istotna zarówno dla odbiorców indywidualnych jak i przedsiębiorców. Jako największy producent i importer gazu ziemnego ORLEN w największym stopniu wykorzystuje krajowe magazyny gazu - podkreśla Wiesław Prugar, wiceprezes zarządu ORLEN ds. Upstream.

Historia PMG Wierzchowice rozpoczęła się w 1971 roku, kiedy odkryto złoże gazu ziemnego Wierzchowice. Już w 1972 roku uruchomiono jego przemysłowe wydobycie. Przez 23 lata ze złoża wydobyto 7,8 mld m sześc. gazu.

W 1994 roku zapadła decyzja o zakończeniu eksploatacji złoża Wierzchowice i budowie na jego bazie podziemnego magazynu gazu. W 1995 roku kopalnia została przekształcona w podziemny magazyn gazu. Zakończono wydobycie gazu ze złoża i rozpoczęto jego przebudowę na magazyn. PMG Wierzchowice uzyskał koncesję na bezzbiornikowe magazynowanie gazu ziemnego a następnie rozpoczęto pierwszy cykl zatłaczania gazu.

W 1996 roku odbyło się uruchomienie przemysłowej eksploatacji PMG Wierzchowice. Po uruchomieniu magazynu rozpoczęto intensywne prace mające zwiększyć jego możliwości eksploatacyjne. W 2000 roku rozpoczęto realizację rozbudowy magazynu. Powstał strategiczny gazociąg DN1000 Wierzchowice-Odolanów, umożliwiający współpracę magazynu z krajowym systemem przesyłowym.

Projekt rozbudowy był następnie kontynuowany przy wsparciu środków europejskich. W latach 2008-2015 rozbudowano pojemność czynną magazynu z około 575 mln m sześc. do 1,2 mld m sześc. Oficjalne uruchomienie pojemności 1,2 mld m sześc. nastąpiło w 2015 roku. PMG Wierzchowice stał się największym magazynem gazu ziemnego w Polsce i jednym z filarów krajowego bezpieczeństwa energetycznego.

W kolejnych latach jego pojemność eksploatacyjna zbiornika wzrosła do ok. 1,3 mld m sześc. gazu ziemnego, a możliwości zatłaczania i odbioru pozwalały skutecznie bilansować krajowy system gazowy. W 2026 roku zakończono projekt inwestycyjny rozbudowujący PMG Wierzchowice o kolejne (rekordowe) 800 mln metrów sześc. Zakres robót objął wykonanie nowych odwiertów magazynowych, rozbudowę tłoczni gazu oraz zwiększenie zdolności zatłaczania i odbioru gazu. Inwestycja zwiększa pojemność czynną magazynu do 2,1 mld m sześc.

Wzrost pojemności czynnej PMG Wierzchowice do 2,1 mld m sześc. oznacza, że magazyn będzie dysponował ponad połową wszystkich krajowych zdolności magazynowania gazu ziemnego, które w wyniku inwestycji zwiększą się do 4,1 mld m sześciennych.

- To kluczowy moment dla polskiej energetyki i naszego bezpieczeństwa energetycznego. Robimy kolejny krok w stronę wzmocnienia odporności infrastruktury, tak aby stała się ona jeszcze stabilniejsza i bezpieczniejsza - mówił obecny podczas uroczystości Miłosz Motyka, Minister Energii. - Realizujemy strategię, której nadrzędnym celem jest zapewnienie każdemu obywatelowi i każdej firmie stabilnych,niezakłóconych dostaw energii elektrycznej, gazu ziemnego oraz produktów naftowych.

- Kiedyś kwestie te traktowano jako truizm, sprowadzając je jedynie do formalnego podpisywania kontraktów - dodawał minister Motyka. - Dziś stajemy przed ogromnym wyzwaniem wynikającym z największych w historii zawirowań na rynku paliwowo-gazowym.Sytuacja geopolityczna jeszcze nigdy nie zmieniała się tak dynamicznie jak obecnie.

Tym większa odpowiedzialność spoczywa na spółkach, administracji państwowej oraz zarządach — wszystkich podmiotach podejmujących decyzje strategiczne. Muszą być one rozsądne, uzasadnione ekonomicznie i wolne od niegospodarności. Ich celem jest konsekwentne budowanie bezpieczeństwa energetycznego, by po tygodniach,miesiącach czy latach móc z przekonaniem ocenić je jako trafne.

Decyzja o rozbudowie magazynów gazu jest tego doskonałym przykładem. Cieszę się, że zrealizowaliśmy ten ważny etap. Musimy robić wszystko, by utrzymać w kraju jak największe zdolności produkcyjne energii i ciepła, a surowce sprowadzane z zewnątrz w maksymalnym stopniu dywersyfikować oraz magazynować. Za to zaangażowanie chciałbym serdecznie podziękować całemu zespołowi Orlenu oraz wszystkim wykonawcom.

Głównym wykonawcą i podmiotem sprawującym nadzór nad inwestycją był ORLEN Technologie. ORLEN Gazoprojekt opracował projekt, a odwierty wykonało Exalo Drilling. W przedsięwzięciu uczestniczyli także liczni podwykonawcy, w tym firmy z regionu. PMG Wierzchowice jest magazynem złożowym, w którym gaz gromadzony jest w naturalnych strukturach geologicznych. Właścicielem i głównym użytkownikiem instalacji jest ORLEN, który wykorzystuje ją do bilansowania rynku oraz zapewniania ciągłości dostaw swoim odbiorcom.

Podziemne magazyny - element bezpieczeństwa

- Rozbudowa PMG Wierzchowice wzmacnia cały system magazynowy Grupy ORLEN, obejmujący siedem podziemnych magazynów gazu wysokometanowego. Pięć z nich – Wierzchowice, Strachocina, Husów, Swarzów i Brzeźnica - to magazyny złożowe zlokalizowane w wyeksploatowanych złożach węglowodorów. Obiekty w Kosakowie i Mogilnie są magazynami kawernowymi, w których gaz przechowywany jest w komorach utworzonych w złożach soli.

Podziemne magazyny gazu są ważnym elementem systemu zaspokajania zapotrzebowania Polski na gaz ziemny, który nadal jest kluczowy dla gospodarstw domowych, energetyki i przemysłu. Wraz z własnym wydobyciem ORLEN w Polsce i na Norweskim Szelfie Kontynentalnym oraz dostawami skroplonego gazu ziemnego, głównie z kierunku amerykańskiego, wspierają stabilność krajowego systemu energetycznego. W 2025 r. ORLEN dostarczył polskiej gospodarce 8,6 mld m³ gazu ziemnego z własnego wydobycia, co odpowiadało około 40 proc. krajowego zapotrzebowania.