Rynek meteorytów jest bardzo zróżnicowany. Za zwykłe okazy można zapłacić stosunkowo niewiele, natomiast wyjątkowo rzadkie fragmenty materii pozaziemskiej osiągają ceny wielokrotnie wyższe niż metale szlachetne.
Stephan Decker, kierujący Meteorite-Museum w Oberwesel i zajmujący się handlem meteorytami, wskazuje, że ceny mogą zaczynać się od około 1 euro i sięgać nawet 5000 euro za gram. W przeliczeniu na złotówki daje to ponad 21 tys. zł za zaledwie gram materiału.
Dla porównania 12 sierpnia 2026 roku gram złota próby 999 kosztował około 123 euro. W przypadku najrzadszych okazów oznacza to cenę za gram około 40 razy wyższą niż wartość czystego złota.
Nie oznacza to oczywiście, że każdy znaleziony meteoryt jest wart fortunę. Większość okazów ma znacznie niższą wartość, a cena zależy od wielu czynników.
Od czego zależy cena meteorytu?
Na wartość meteorytu wpływają przede wszystkim jego klasyfikacja, skład mineralny i chemiczny, pochodzenie, masa, stan zachowania oraz sposób i miejsce znalezienia.
Najważniejsza jest jednak rzadkość konkretnego typu. Wyżej wyceniane są próbki, których na rynku znajduje się niewiele albo których pochodzenie można powiązać z konkretnym ciałem Układu Słonecznego.
Szczególnie poszukiwane są meteoryty księżycowe i marsjańskie. Powstają w wyniku potężnych uderzeń, które wyrzucają fragmenty powierzchni Księżyca lub Marsa w przestrzeń kosmiczną. Część takiego materiału może po pewnym czasie przeciąć orbitę Ziemi i przetrwać przejście przez atmosferę.
Większość meteorytów pochodzi jednak z planetoid. Informacje o zatwierdzonych okazach, ich klasyfikacji, miejscu znalezienia i składzie gromadzi Meteoritical Society w swojej oficjalnej bazie.
To właśnie profesjonalna klasyfikacja pozwala wiarygodnie ustalić, z jakim materiałem mamy do czynienia. Sam wygląd skały nie wystarczy, aby określić jej pochodzenie, a tym bardziej wartość.
Meteoryt znaleziony pod Łodzią trafił do naukowców
Meteoryty są interesujące nie tylko dla kolekcjonerów. W 2026 roku duże zainteresowanie wzbudził meteoryt żelazny znaleziony w okolicach Łodzi. Obiekt przekazano do Narodowego Centrum Badań Jądrowych, gdzie rozpoczęto szczegółowe badania jego składu chemicznego oraz zawartości radionuklidów kosmogenicznych.
Takie analizy mogą pomóc określić pochodzenie meteorytu, jego wiek oraz procesy, jakim podlegał przed wejściem w atmosferę Ziemi. NCBJ zwraca również uwagę, że meteoryty mogą zawierać minerały niewystępujące naturalnie na naszej planecie.
Badanie takich próbek pozwala więc naukowcom lepiej poznawać historię i powstawanie Układu Słonecznego.
Znalezisko spod Łodzi było szczególnie interesujące również dlatego, że meteoryt odnaleziono stosunkowo krótko po jego spadku, a jego przelot został zarejestrowany przez kamery sieci bolidowych. Dzięki temu można było połączyć fizyczny fragment skały z informacjami dotyczącymi trajektorii obiektu.
Jak rozpoznać meteoryt znaleziony na ziemi?
Rozpoznanie meteorytu nie jest proste. Jak wskazuje Meteoritical Society, świeżo spadłe okazy mogą mieć charakterystyczną ciemną skorupę obtopieniową, która powstaje podczas przejścia przez atmosferę.
Starsze meteoryty z czasem ulegają jednak wietrzeniu. Mogą wtedy coraz bardziej przypominać zwykłe ziemskie skały.
Jedną z cech, która może zwrócić uwagę znalazcy, jest reakcja na magnes. Nie jest to jednak dowód na pozaziemskie pochodzenie skały. Magnetyczne są również liczne minerały występujące na Ziemi oraz niektóre odpady przemysłowe.
Meteoryty metaliczne są zwykle wyraźnie cięższe od ziemskich skał o podobnych rozmiarach. W przypadku niektórych odmian kamiennych po przecięciu i wypolerowaniu można natomiast zauważyć drobiny metalu.
Żadna z tych cech nie pozwala jednak samodzielnie potwierdzić, że znaleziony przedmiot jest meteorytem. Ostateczne rozpoznanie wymaga specjalistycznej analizy.
Znalazłeś meteoryt? Lepiej go nie dotykaj
Sposób zabezpieczenia znaleziska może mieć znaczenie zarówno dla naukowców, jak i kolekcjonerów.
Stephan Decker zwraca uwagę, że świeżo znalezionego meteorytu nie powinno się niepotrzebnie dotykać. Kontakt ze skórą może pozostawić na jego powierzchni tłuszcz i pot, które później mogą utrudnić badania.
Warto również ograniczyć kontakt znaleziska z wilgocią i innymi zanieczyszczeniami. Ma to szczególne znaczenie w przypadku meteorytów zawierających żelazo, które mogą korodować pod wpływem warunków panujących na Ziemi.
Znaczenie może mieć także dokumentacja. Meteoryt znaleziony krótko po obserwowanym spadku, którego trajektorię zarejestrowały kamery, jest dla naukowców i kolekcjonerów znacznie ciekawszy niż podobny fragment odnaleziony po wielu latach bez informacji o jego pochodzeniu.
Czy w Polsce można legalnie szukać meteorytów?
W Polsce poszukiwanie meteorytów jest legalne i nie wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnia, że meteoryt nie jest zabytkiem w rozumieniu przepisów dotyczących ochrony zabytków, ponieważ nie został wytworzony przez człowieka ani nie jest związany z jego działalnością.
Nie oznacza to jednak, że można swobodnie wejść na dowolny teren i rozpocząć poszukiwania.
W przypadku poszukiwania przedmiotów, które nie są zabytkami, potrzebna jest zgoda właściciela terenu. Nie można więc bez pozwolenia prowadzić poszukiwań na cudzej działce, polu czy innym prywatnym gruncie.
Trzeba też uważać na charakter znalezionego przedmiotu. Jeżeli podczas poszukiwań zostanie odkryty obiekt, który może mieć wartość historyczną, naukową lub artystyczną, mogą pojawić się dodatkowe obowiązki wynikające z przepisów dotyczących ochrony zabytków i rzeczy znalezionych.
Najrzadsze meteoryty są warte więcej niż złoto
Kwota 5000 euro za gram dotyczy wyjątkowo rzadkich okazów i nie może być traktowana jako standardowa cena meteorytów. Rynek jest bardzo szeroki, a wartość poszczególnych próbek może różnić się nawet o kilka rzędów wielkości.
Zwykłe i stosunkowo często spotykane meteoryty mogą kosztować niewiele. Z kolei materiał o wyjątkowym składzie, bardzo małej podaży lub dobrze udokumentowanym pochodzeniu może osiągać ogromne ceny.
Na wartość wpływa również historia konkretnego spadku. Fragment meteorytu, którego wejście w atmosferę zostało zarejestrowane, a miejsce znalezienia dokładnie udokumentowane, ma większą wartość poznawczą i kolekcjonerską niż przypadkowa skała bez potwierdzonego pochodzenia.
Dla naukowców meteoryty są jednak czymś znacznie ważniejszym niż tylko kolekcjonerskimi okazami. Badania materiału pochodzącego z kosmosu pomagają odtwarzać historię Układu Słonecznego i analizować procesy zachodzące na innych ciałach niebieskich.
Niewielki fragment skały znaleziony na ziemi może więc być jednocześnie przedmiotem wartym tysiące złotych i próbką materiału, którego historia rozpoczęła się miliardy lat przed pojawieniem się człowieka.
Komentarze (0)