Obecnie projekt jest po konsultacjach i nadal znajduje się na etapie prac legislacyjnych. Oznacza to, że proponowane rozwiązania nie obowiązują jeszcze, a planowany termin wejścia w życie – 1 grudnia 2026 r. – może jeszcze ulec zmianie.
Dowód będzie można odebrać w innej gminie
Najbardziej praktyczna zmiana dotyczy odbioru dowodu osobistego. Dziś wniosek można złożyć w dowolnym urzędzie gminy, ale gotowy dokument trzeba odebrać w tym samym miejscu. MSWiA chce to zmienić.
Po wejściu nowych przepisów podczas składania wniosku będzie można wskazać inną gminę, w której odbierzemy dowód. Dokument zostanie tam przekazany, choć formalnie nadal wyda go urząd, który przyjął wniosek.
To rozwiązanie ma ułatwić życie osobom, które mieszkają w jednej miejscowości, a pracują lub studiują w innej, a także tym, którzy po złożeniu wniosku zmienią miejsce pobytu.
Dłuższa ważność dowodów dla seniorów
Projekt zakłada również wydłużenie okresu ważności dowodów osobistych wydawanych osobom po 70. roku życia. Zamiast obecnych 10 lat dokument miałby zachowywać ważność przez 15 lat.
Nie oznacza to jednak wydłużenia wszystkich funkcji elektronicznych. Certyfikat podpisu osobistego nadal byłby ważny przez 10 lat.
Nowe przepisy dotyczyłyby wyłącznie dokumentów wydanych po wejściu ustawy w życie. Już wydane dowody zachowają obecne terminy ważności.
Łatwiejsze naprawienie pomyłki urzędu
Projekt przewiduje także uproszczoną procedurę przywracania ważności dowodu, który został unieważniony przez pomyłkę urzędnika.
Rozwiązanie będzie jednak dotyczyć wyłącznie dokumentów bez warstwy elektronicznej. W przypadku e-dowodów ponowne aktywowanie certyfikatów nie jest możliwe.
Przywrócenie ważności nie będzie możliwe również wtedy, gdy właściciel zdąży złożyć wniosek o nowy dowód albo od błędnego unieważnienia minie ponad 30 dni.
Zmiany dla rodziców i dzieci
Nowelizacja doprecyzowuje również zasady dotyczące dowodów osobistych dzieci.
Wniosek będzie mógł złożyć wyłącznie rodzic posiadający pełnię władzy rodzicielskiej w zakresie pozwalającym na dokonanie tej czynności. Takie same zasady mają obowiązywać przy zgłaszaniu utraty lub uszkodzenia dokumentu.
Projekt przewiduje też możliwość internetowego zgłoszenia utraty dowodu dziecka, jeśli w rejestrze PESEL znajduje się odpowiednia relacja między rodzicem a dzieckiem.
Szybsze unieważnienie dowodu za granicą
Zmiany obejmują także osoby przebywające poza Polską.
Po zgłoszeniu utraty dowodu konsul będzie mógł samodzielnie unieważnić dokument w Rejestrze Dowodów Osobistych. Obecnie musi przekazać sprawę do gminy, która wydała dokument.
Podobne rozwiązanie ma obowiązywać podczas kontroli granicznej. Osoba, która zauważy brak dowodu w czasie odprawy, będzie mogła zgłosić to Straży Granicznej, co pozwoli szybciej rozpocząć procedurę unieważnienia.
Urząd poinformuje o unieważnieniu dokumentu
Projekt nakłada również na gminy obowiązek informowania obywateli o unieważnieniu dowodu z powodu zmiany danych.
Jeśli ktoś nie korzysta z Rejestru Danych Kontaktowych, urząd wyśle zawiadomienie na adres do doręczeń elektronicznych lub – w razie jego braku – na adres zameldowania.
Ma to ograniczyć sytuacje, w których właściciel nieświadomie posługuje się nieważnym dokumentem.
Większy dostęp do państwowych rejestrów
Projekt rozszerza także możliwości weryfikacji danych przez urzędników.
Poza Rejestrem Dowodów Osobistych będą mogli korzystać również z danych znajdujących się w rejestrze PESEL, Rejestrze Dokumentów Paszportowych oraz rejestrze stanu cywilnego.
Większy dostęp do wybranych rejestrów mają otrzymać także wojewodowie oraz minister właściwy do spraw wewnętrznych. Jednocześnie MSWiA nie zdecydowało się przyznać takich uprawnień notariuszom.
Ochrona danych osób zmarłych
Po konsultacjach zmieniono także przepisy dotyczące dokumentacji dowodowej osób zmarłych.
Członkowie rodziny nadal będą mogli uzyskać dostęp do dokumentów, ale dane innych osób znajdujące się w aktach mają zostać odpowiednio zanonimizowane, chyba że przepisy pozwolą na ich ujawnienie.
Więcej dokumentów w wersji elektronicznej
Projekt przewiduje również rozszerzenie zakresu dokumentów przechowywanych w Rejestrze Dowodów Osobistych.
Do systemu mają trafiać m.in. elektroniczne zgłoszenia utraty dokumentu, wnioski o wydanie zaświadczeń, informacje o zawieszeniu certyfikatów oraz cyfrowe kopie dokumentów składanych podczas wyrabiania i odbioru dowodu.
Planowane zmiany nie oznaczają obowiązkowej wymiany wszystkich dowodów osobistych. Obecne dokumenty pozostaną ważne do daty wskazanej na nich, o ile wcześniej nie zostaną unieważnione z innych powodów. Reforma ma przede wszystkim uprościć załatwianie spraw związanych z wydawaniem i obsługą dowodów osobistych.
Komentarze (0)