Do tych specjalistów nie potrzebujesz już skierowania
Od 17 września 2025 roku pacjenci mogą korzystać bez skierowania z porad psychologa, optometrysty oraz lekarza medycyny sportowej. Zmiany wprowadziła ustawa z 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca przepisy dotyczące świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz działalności leczniczej.
Oznacza to, że nie trzeba już umawiać wizyty w podstawowej opiece zdrowotnej wyłącznie po skierowanie. Pacjent może zgłosić się od razu do poradni realizującej świadczenia w ramach kontraktu z NFZ.
Nie oznacza to jednak, że zostanie przyjęty od ręki. Jeśli poradnia nie dysponuje wolnym terminem, pacjent zostanie wpisany na listę oczekujących.
Nowe rozwiązanie ma odciążyć lekarzy rodzinnych, którzy dotychczas często wystawiali jedynie skierowania, zamiast zajmować się diagnostyką i leczeniem. Rzecznik praw pacjenta Bartłomiej Chmielowiec ocenił, że lekarze podstawowej opieki zdrowotnej powinni dzięki temu zyskać więcej czasu dla osób wymagających szerszego rozpoznania problemu zdrowotnego. Pacjenci zyskali natomiast krótszą drogę do potrzebnej konsultacji.
Psycholog bez skierowania od lekarza rodzinnego
Jedną z najważniejszych zmian jest możliwość zapisania się do psychologa bez wcześniejszego skierowania. To ułatwienie dla osób zmagających się m.in. z przewlekłym stresem, lękiem, obniżonym nastrojem czy kryzysem emocjonalnym.
Psycholog nie jest lekarzem psychiatrą, dlatego nie może przepisywać leków ani prowadzić leczenia farmakologicznego. Może jednak przeprowadzić diagnozę psychologiczną, udzielić wsparcia, zaplanować odpowiednią formę pomocy i ocenić, czy pacjent wymaga dalszego leczenia specjalistycznego.
Bez skierowania można również korzystać z porad psychiatry, dlatego osoby potrzebujące konsultacji lekarskiej nie muszą wcześniej odwiedzać lekarza rodzinnego.
Warto jednak pamiętać, że zniesienie skierowań nie skróci automatycznie kolejek. Czas oczekiwania nadal zależy od liczby specjalistów, kontraktów z NFZ i liczby pacjentów.
Łatwiejszy dostęp do optometrysty
Drugą zmianą jest możliwość bezpośredniego zapisania się do optometrysty. Specjalista zajmuje się badaniem wzroku, wykrywaniem wad refrakcji oraz doborem okularów i soczewek kontaktowych.
Optometrysta nie jest jednak lekarzem okulistą. Nie diagnozuje i nie leczy chorób oczu ani nie wykonuje zabiegów okulistycznych.
Nowe przepisy pozwalają optometrystom pracującym w placówkach mających kontrakt z NFZ wystawiać skierowania do okulisty. Jeśli podczas badania zostaną zauważone objawy mogące świadczyć o chorobie oczu, pacjent może zostać skierowany bezpośrednio do poradni okulistycznej, bez konieczności ponownej wizyty u lekarza rodzinnego.
Lekarz medycyny sportowej także bez skierowania
Zmiany objęły również lekarzy medycyny sportowej. Z ich pomocy korzystają zarówno zawodowi sportowcy, jak i osoby aktywne rekreacyjnie, dzieci oraz młodzież uczestniczące w zajęciach sportowych.
Lekarz medycyny sportowej zajmuje się profilaktyką, diagnozowaniem i leczeniem urazów związanych z aktywnością fizyczną. Ocenia również stan zdrowia przed rozpoczęciem uprawiania sportu oraz wydaje wymagane orzeczenia i zaświadczenia.
Dzięki nowym przepisom rodzice dzieci trenujących sport nie muszą już umawiać dodatkowej wizyty u lekarza rodzinnego tylko po skierowanie.
Nie oznacza to jednak, że każda konsultacja czy każde zaświadczenie będą finansowane przez NFZ. O tym decyduje zakres umowy konkretnej placówki z Funduszem oraz wskazania medyczne.
Bezpłatnie tylko w placówkach z kontraktem NFZ
Brak skierowania nie oznacza, że każda wizyta będzie bezpłatna. Narodowy Fundusz Zdrowia sfinansuje konsultację wyłącznie wtedy, gdy poradnia posiada odpowiednią umowę z Funduszem.
Pacjent może wybrać placówkę także poza miejscem zamieszkania. W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej nie obowiązuje rejonizacja, dlatego nie trzeba korzystać z poradni znajdującej się w swojej gminie czy powiecie.
Jeżeli poradnia odmówi rejestracji, warto sprawdzić, czy rzeczywiście realizuje dane świadczenia w ramach kontraktu z NFZ. Zdarza się, że placówka prowadzi działalność prywatną, ale nie ma umowy na udzielanie takich świadczeń finansowanych przez Fundusz.
Lista specjalistów dostępnych bez skierowania
Obecnie pacjenci nie potrzebują skierowania do:
- psychiatry,
- psychologa,
- ginekologa i położnika,
- onkologa,
- wenerologa,
- dentysty,
- optometrysty,
- lekarza medycyny sportowej.
Do większości pozostałych specjalistów skierowanie nadal jest wymagane. Dotyczy to m.in. pierwszej wizyty u kardiologa, neurologa, endokrynologa, okulisty czy ortopedy, chyba że przepisy przewidują wyjątek związany z nagłym stanem zdrowia lub szczególnymi uprawnieniami pacjenta.
Komentarze (0)