Jak podkreśla resort zdrowia, planowane zmiany nie oznaczają przebudowy całego systemu. Mają raczej charakter precyzyjnych korekt, które ograniczą formalności po stronie dyspozytorów i pozwolą im szybciej skupić się na ocenie stanu pacjenta.
Dlaczego rząd chce zmienić procedury
Ministerstwo Zdrowia wskazuje trzy główne przyczyny planowanych zmian: rosnącą liczbę zgłoszeń na numer 112, przeciążenie dyspozytorni oraz wnioski wynikające z kontroli Najwyższej Izby Kontroli.
W uzasadnieniu projektu podkreślono, że jednym z kluczowych problemów jest długość rozmów prowadzonych przez dyspozytorów. Każda dodatkowa formalność wydłuża moment podjęcia decyzji o wysłaniu karetki. Stąd pomysł na zmianę kolejności zbierania informacji i sposobu dysponowania zespołów ratownictwa medycznego.
Resort zaznacza również, że część nowych rozwiązań funkcjonuje już w praktyce, a projekt rozporządzenia ma je ujednolicić i uregulować prawnie.
Rozmowa na 112 bez pytania o adres na początku
Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian dla dzwoniących będzie sposób rozpoczęcia rozmowy z dyspozytorem. Jeśli zgłoszenie trafi do dyspozytorni za pośrednictwem numeru 112, dyspozytor medyczny nie będzie musiał zaczynać od pytania o adres zdarzenia.
Operator numeru alarmowego wcześniej uzupełni elektroniczną formatkę z lokalizacją i podstawowymi informacjami o zdarzeniu, które trafią bezpośrednio do dyspozytorni medycznej.
Dzięki temu rozmowa szybciej skupi się na kwestiach medycznych:
-
co się stało,
czy pacjent oddycha,
czy jest przytomny,
czy doszło do urazu.
Dopiero po decyzji o wysłaniu karetki dyspozytor potwierdzi adres i dane osobowe. Projekt nie zakłada wysyłania zespołów bez wstępnej oceny sytuacji – zmienia się jedynie kolejność działań. Oznacza to przede wszystkim krótszy czas od zgłoszenia do wyjazdu karetki.
Jak zmieni się rozmowa dla osoby wzywającej pomoc
Z punktu widzenia pacjenta lub świadka zdarzenia rozmowa z dyspozytorem może wyglądać inaczej niż dotychczas. Zamiast szeregu pytań organizacyjnych na początku, szybciej pojawią się pytania dotyczące stanu zdrowia.
W praktyce oznacza to:
-
mniej formalności na starcie,
większą koncentrację na objawach,
szybszą decyzję o wysłaniu zespołu.
To szczególnie istotne w sytuacjach zagrożenia życia, takich jak zatrzymanie krążenia, duszności czy masywne krwotoki, gdzie liczą się pierwsze sekundy.
Nowe zasady wysyłania karetek
Projekt porządkuje także sposób dysponowania zespołów ratownictwa medycznego. Zgodnie z nowymi przepisami:
-
zespoły specjalistyczne z lekarzem mają być kierowane głównie do zgłoszeń oznaczonych jako KOD 1,
zespoły podstawowe mają obsługiwać przede wszystkim zgłoszenia KOD 2.
Oznacza to odejście od zasady „najbliższego wolnego zespołu”. W praktyce karetka z lekarzem nie będzie wysyłana do każdego zdarzenia tylko dlatego, że znajduje się najbliżej.
Lekarze systemu od lat zwracali uwagę, że specjalistyczne zespoły są często angażowane do przypadków, które nie wymagają ich kompetencji. Nowe regulacje mają poprawić dostępność karetek dla najcięższych stanów.
Możliwe skutki dla szpitali i SOR-ów
Jeśli specjalistyczne zespoły rzadziej będą transportować pacjentów z mniej pilnymi problemami, szpitalne oddziały ratunkowe mogą odczuć lepszą selekcję przypadków.
Projekt nie zmienia zasad przyjęć do SOR – dotyczy wyłącznie etapu dyspozytorskiego, czyli momentu podejmowania decyzji o wysłaniu zespołu.
Część placówek zwraca jednak uwagę na ryzyko, że pacjenci obsługiwani przez zespoły podstawowe mogą dłużej czekać na kontakt z lekarzem w terenie. Ministerstwo Zdrowia nie planuje w tym zakresie dodatkowych zmian organizacyjnych.
Mniej prób oddzwonienia
Projekt zakłada skrócenie liczby prób ponownego kontaktu z osobą wzywającą pomoc. Zamiast trzech prób będą dwie.
Po dwóch nieudanych połączeniach dyspozytor szybciej podejmie decyzję o wysłaniu karetki, bez kolejnych prób telefonicznych.
Zdarzenia CBRNE i HAZMAT – nowe obowiązki dyspozytora
W przypadku zdarzeń z udziałem czynników chemicznych, biologicznych, radiologicznych, nuklearnych lub wybuchowych (CBRNE) oraz materiałów niebezpiecznych (HAZMAT) główny dyspozytor medyczny będzie zobowiązany do natychmiastowego powiadomienia wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego.
Celem jest szybsze uruchomienie wsparcia i lepsza koordynacja działań ratowniczych.
Karetka spoza rejonu i wsparcie straży pożarnej
Projekt upraszcza procedury w sytuacji, gdy do zdarzenia wysyłany jest zespół spoza rejonu operacyjnego. Wystarczy kontakt z głównym dyspozytorem medycznym, bez konieczności informowania wojewódzkiego koordynatora.
Doprecyzowano również, że w razie braku dostępnych karetek lub potrzeby wsparcia dyspozytor może uruchomić jednostki współpracujące z systemem Państwowego Ratownictwa Medycznego, w tym Państwową Straż Pożarną.
Kiedy zmiany mogą wejść w życie
Projekt rozporządzenia znajduje się obecnie na etapie konsultacji publicznych. Nowe przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że zmiany nie spowodują dodatkowych kosztów dla budżetu państwa ani NFZ. W ocenie skutków regulacji zapisano, że rozporządzenie „sankcjonuje stan faktyczny” już funkcjonujący w wielu dyspozytorniach.
Komentarze (0)