Podstawowe kryterium dochodowe w pomocy społecznej wynosi obecnie 1010 zł miesięcznie dla osoby samotnie gospodarującej oraz 823 zł na osobę w rodzinie. Co do zasady przekroczenie tych kwot może oznaczać brak prawa do części świadczeń.
Nie oznacza to jednak całkowitego zamknięcia drogi do pomocy. Art. 41 ustawy o pomocy społecznej pozwala w szczególnie uzasadnionych przypadkach przyznać specjalny zasiłek celowy osobie lub rodzinie, której dochody są wyższe od ustawowego kryterium.
Przekroczenie poziomu 1010 zł w przypadku osoby samotnej albo 823 zł na członka rodziny nie oznacza więc automatycznej odmowy. Jednocześnie sam fakt uzyskiwania wyższych dochodów nie daje prawa do świadczenia.
Specjalny zasiłek celowy ma charakter wyjątkowy i jego przyznanie zależy od oceny konkretnej sytuacji.
Ile można dostać w 2026 roku?
Wysokość specjalnego zasiłku celowego jest powiązana z obowiązującymi kryteriami dochodowymi.
W przypadku osoby samotnie gospodarującej świadczenie może wynieść maksymalnie 1010 zł. W przypadku rodziny górną granicę stanowi kryterium dochodowe całej rodziny, czyli liczba jej członków pomnożona przez 823 zł.
Maksymalne kwoty wyglądają więc następująco:
- rodzina dwuosobowa – 1646 zł,
- rodzina trzyosobowa – 2469 zł,
- rodzina czteroosobowa – 3292 zł,
- rodzina pięcioosobowa – 4115 zł,
- rodzina sześcioosobowa – 4938 zł.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba spełniająca określone warunki otrzyma właśnie taką kwotę. Są to maksymalne poziomy, a nie gwarantowane stawki. MOPS lub GOPS może przyznać niższe świadczenie albo odmówić jego wypłaty.
Dlatego informacje o możliwości otrzymania „kilku tysięcy złotych” dotyczą przede wszystkim większych gospodarstw domowych. Osoba samotna może otrzymać maksymalnie 1010 zł w ramach tego rodzaju pomocy.
Wyższy dochód nie zawsze oznacza odmowę
Najważniejsze znaczenie ma w tym przypadku pojęcie „szczególnie uzasadnionego przypadku”. Ustawa nie zawiera zamkniętej listy sytuacji, w których specjalny zasiłek celowy musi zostać przyznany.
Ośrodek może brać pod uwagę między innymi nagłe i poważne problemy życiowe, nieprzewidziane wydatki, sytuację zdrowotną, rodzinną czy majątkową osoby ubiegającej się o pomoc.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że specjalny zasiłek celowy powinien być formą wyjątkowej i doraźnej pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w jednym z wyroków z 2025 roku wskazywał, że szczególnie uzasadniony przypadek powinien wiązać się z sytuacją nadzwyczajną i dotkliwą, wykraczającą poza zwykłe problemy życia codziennego.
Samo przekonanie, że domowy budżet jest trudny do zbilansowania, może więc nie wystarczyć do uzyskania świadczenia.
Na jaki cel można dostać pieniądze?
Zasiłek celowy służy przede wszystkim zaspokojeniu konkretnej, niezbędnej potrzeby bytowej. W grę może wchodzić między innymi zakup żywności, leków czy opału, pokrycie kosztów leczenia, zakup odzieży lub niezbędnych przedmiotów gospodarstwa domowego, a także wykonanie drobnych napraw i pokrycie innych pilnych wydatków.
Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie. Ośrodek analizuje nie tylko wysokość dochodów, ale również rzeczywistą sytuację materialną oraz możliwości samodzielnego poradzenia sobie z problemem.
Nie jest to zatem świadczenie przyznawane każdemu, kto przekracza kryterium dochodowe i złoży wniosek. Przekroczenie limitu oznacza jedynie, że w określonych okolicznościach można ubiegać się o specjalny zasiłek celowy.
Ośrodek ocenia także sytuację majątkową
Określenie, że specjalny zasiłek celowy mogą otrzymać „nawet bogaci”, może prowadzić do błędnych wniosków. Przepisy nie definiują bowiem kategorii „osoby bogatej” ani nie ustanawiają jednego maksymalnego poziomu zarobków, którego przekroczenie automatycznie uniemożliwiałoby złożenie wniosku.
Nie oznacza to jednak, że majątek pozostaje bez znaczenia.
Jeżeli sytuacja majątkowa wskazuje, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie pokryć określony wydatek, może to mieć wpływ na decyzję o przyznaniu pomocy. Znaczenie mogą mieć między innymi posiadane nieruchomości, oszczędności oraz inne zasoby.
Przyznanie specjalnego zasiłku celowego odbywa się w ramach uznania administracyjnego. Spełnienie przesłanek nie oznacza więc automatycznego prawa do świadczenia ani do jego maksymalnej wysokości.
Pomoc bez kryterium dochodowego także w innych sytuacjach
Specjalnego zasiłku celowego nie należy mylić z innymi formami pomocy przewidzianymi w ustawie o pomocy społecznej.
Odrębne zasady dotyczą między innymi zasiłku celowego przyznawanego osobie lub rodzinie, która poniosła straty w wyniku zdarzenia losowego. Pomoc może być również przyznana w związku ze stratami spowodowanymi klęską żywiołową lub ekologiczną.
W takich przypadkach przepisy wprost przewidują możliwość przyznania pomocy niezależnie od standardowego kryterium dochodowego.
Dlatego samo określenie „zasiłek z MOPS bez względu na dochód” jest niewystarczające. Trzeba sprawdzić, o jaki rodzaj świadczenia chodzi. Inne przesłanki obowiązują przy specjalnym zasiłku celowym dla osoby przekraczającej kryterium, a inne w przypadku pomocy związanej ze zdarzeniem losowym czy klęską żywiołową.
Jak ubiegać się o specjalny zasiłek celowy?
Wniosek należy złożyć w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania. W zależności od gminy może to być MOPS, GOPS albo inna jednostka realizująca zadania z zakresu pomocy społecznej.
Wnioskodawca powinien wskazać konkretny cel, na który potrzebuje pieniędzy, oraz opisać okoliczności uzasadniające przyznanie wyjątkowej pomocy.
Ośrodek może poprosić o dokumenty potwierdzające między innymi dochody, wydatki, koszty leczenia czy inne okoliczności istotne dla sprawy.
Pracownik socjalny analizuje sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową wnioskodawcy. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania wydawana jest decyzja o przyznaniu świadczenia i jego wysokości albo o odmowie pomocy.
Komentarze (0)