Od 19 lutego 2026 r. każda wypłata gotówki przy użyciu kodu BLIK w bankomatach i recyklerach należących do sieci Euronet Polska została objęta limitem 200 zł na jedną transakcję. Ograniczenie wprowadzono bezterminowo i dotyczy wyłącznie operacji realizowanych kodem BLIK – nie obejmuje wypłat dokonywanych kartą płatniczą.
Jak wyjaśnia operator, decyzja ma podłoże ekonomiczne. Koszty związane z obsługą wypłat gotówki przewyższają przychody generowane przez tę usługę. Euronet Polska wskazuje, że stawki ustalane przez Polski Standard Płatności, operatora systemu BLIK, nie pokrywają realnych wydatków ponoszonych na utrzymanie infrastruktury. Z analiz wynika, że opłaty za takie transakcje bywają nawet dwukrotnie niższe niż faktyczne koszty.
Spółka zwraca też uwagę na zmiany w opłatach interchange bankomatowego ustalanych przez organizacje płatnicze Visa i Mastercard. Choć nowe stawki zwiększają udział w finansowaniu wypłat, nadal nie rekompensują pełnych kosztów po stronie operatorów.
Bankomatów w Polsce ubywa. Dane NBP nie pozostawiają złudzeń
Problem ograniczonego dostępu do gotówki ma charakter systemowy. Z danych Narodowego Banku Polskiego wynika, że liczba bankomatów w kraju systematycznie maleje. W 2023 roku funkcjonowało około 21 tys. urządzeń, podczas gdy kilka lat wcześniej było ich ponad 23 tys.
Spadek ten jest bezpośrednio powiązany z rosnącymi kosztami obsługi gotówki oraz dynamicznym rozwojem płatności bezgotówkowych, które wypierają tradycyjne formy rozliczeń.
Obrót gotówką w firmach pod kontrolą. Limit 15 tys. zł
Ograniczenia dotyczące gotówki od lat obowiązują również przedsiębiorców. Zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców, maksymalna wartość transakcji między firmami, którą można rozliczyć gotówką, wynosi 15 tys. zł.
Po przekroczeniu tej kwoty płatność musi zostać dokonana za pośrednictwem rachunku płatniczego. Co istotne, limit odnosi się do całkowitej wartości transakcji, a nie pojedynczej wpłaty czy raty. Oznacza to, że dzielenie płatności na mniejsze części nie pozwala ominąć przepisów.
Regulacje te obejmują także fundacje i stowarzyszenia wpisane do rejestru przedsiębiorców KRS. W praktyce obrót gotówką w działalności gospodarczej ma dziś marginalne znaczenie.
Choć rozważano obniżenie limitu do 8 tys. zł, ostatecznie zmiana ta nie została wprowadzona. Kierunek regulacyjny pozostaje jednak niezmienny – ustawodawca stopniowo ogranicza możliwość korzystania z gotówki w większych transakcjach.
Banki monitorują duże operacje. Próg 15 tys. euro
Osoby fizyczne w Polsce nie mają formalnie ustalonego limitu płatności gotówką, jednak banki stosują rozbudowane procedury kontrolne. Dotyczą one zwłaszcza przelewów i wypłat przekraczających równowartość 15 tys. euro.
Takie transakcje są automatycznie rejestrowane i przekazywane do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej w ramach systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
W praktyce oznacza to, że nawet posiadając na koncie wysoką kwotę, klient nie zawsze może swobodnie wykonać przelew przez bankowość elektroniczną. W wielu bankach dzienne limity przelewów online wynoszą od kilkudziesięciu do około 200 tys. zł. Ich podwyższenie wymaga wizyty w oddziale i przedstawienia dokumentów potwierdzających cel transakcji, np. umowy deweloperskiej.
Podobne procedury dotyczą wypłat gotówki. Pobranie kilkuset tysięcy złotych wymaga wcześniejszego zgłoszenia, ponieważ bank musi przygotować odpowiednią ilość środków. Gotówka nie zawsze jest więc dostępna od ręki.
Europa zaostrza przepisy. Hiszpania i Francja już z limitami
W części krajów Unii Europejskiej obowiązują znacznie ostrzejsze regulacje niż w Polsce. W Hiszpanii wypłata gotówki powyżej 3000 euro wymaga wcześniejszego zgłoszenia do urzędu skarbowego – Agencia Tributaria.
Jeszcze surowsze zasady dotyczą kwot przekraczających 100 tys. euro. W takim przypadku zgłoszenie musi zostać złożone co najmniej 72 godziny przed planowaną wypłatą, a klient musi osobiście potwierdzić operację w banku. Brak zgłoszenia grozi karą finansową od 600 euro do nawet 150 tys. euro.
Podobne limity funkcjonują we Francji, gdzie maksymalna kwota transakcji gotówkowej dla rezydentów podatkowych wynosi 1000 euro. We Włoszech limit ustalono na poziomie 5000 euro, choć wcześniej wynosił zaledwie 2000 euro.
Unijny limit gotówki od 2027 roku. Maksymalnie 10 tys. euro
Kluczowe zmiany przyniesie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624, które zacznie obowiązywać w 2027 r. Dokument wprowadza jednolity limit transakcji gotówkowych w wysokości maksymalnie 10 tys. euro na terenie całej Unii Europejskiej.
Państwa członkowskie będą mogły zdecydować o wprowadzeniu niższych progów, np. na poziomie 3000 euro. Celem regulacji jest skuteczniejsza walka z praniem pieniędzy oraz finansowaniem działalności przestępczej.
Komisja Europejska podkreśla, że duże transakcje gotówkowe są trudne do monitorowania. Dane Europejskiego Banku Centralnego pokazują, że już w 2024 r. ponad 59 proc. transakcji detalicznych w strefie euro realizowano bezgotówkowo.
Gotówka coraz mniej dostępna. System finansowy się zmienia
Malejąca liczba bankomatów oraz kolejne limity wypłat pokazują wyraźnie, że dostęp do gotówki staje się coraz bardziej ograniczony. Operatorzy bankomatów wskazują, że utrzymanie infrastruktury – szczególnie w mniejszych miejscowościach – jest coraz mniej opłacalne.
Euronet Polska deklaruje gotowość do rozmów z regulatorami i uczestnikami rynku, podkreślając jednocześnie potrzebę zmian w modelu finansowania usług bankomatowych.
Narodowy Bank Polski zaznacza jednak, że gotówka nadal pełni istotną rolę w gospodarce. W obiegu znajduje się ponad 400 mld zł w banknotach i monetach, co pokazuje, że mimo postępującej cyfryzacji, tradycyjny pieniądz wciąż pozostaje ważnym elementem systemu finansowego.
Komentarze (0)